In de nieuwste Gen. draait het om de buitenmens
25 augustus 2025
25 augustus 2025
De cover van het septembernummer van Gen.Magazine.
Van ‘flora en fauna’ naar ‘uiteraard’ en ‘niet geforceerd’. Bij mij roept het de eerste associatie op: de natuur van bos tot vos. Een belangrijk onderwerp, niet alleen vanwege klimaatverandering, tsunami’s en grote temperatuurverschillen. De natuur is voor de moderne mens het tegengif bij uitstek voor schermverslaving en een stressvol bestaan. Maar de heilzaamheid van zacht waaiende boomtoppen, matineus kwinkelerende vogels en wegschietende vossen is uiteraard geen uitvinding van de moderne mens. Rousseau, Goethe, en in eigen land Jac. P. Thijsse verkondigden al eeuwen dat de mens terug moest naar de natuur. Terug naar de eenvoud, het niet aangeleerde en het leven volgens de natuurwetten.
Jac. P. Thijsse in Thijsse’s Hof in Bloemendaal, circa 1925. Spaarnestad Photo / Nationaal Archief.
Ook de strijd tussen de natuur en almaar voortschrijdende techniek is klassiek. Eva Vriend, auteur van het essay voor de Maand van de Geschiedenis, beschrijft de strijd tussen bioloog en natuurbeschermer Jac. P. Thijsse en zijn zoon Jo, waterstaatkundig ingenieur en groot voorstander van inpolderen. ‘Waar Jac. P. Thijsse niet wilde ingrijpen in de natuur deed zijn zoon dat juist wel’, zegt Vriend in een interview. Behoud versus vooruitgang. In deze Gen. beschrijft zij het perspectief van Leen Thijsse, de vrouw van Jac. P. en moeder van Jo, op ‘haar mannen’.
De zesde verjaardag van kleinzoon Hans (rechts), 28 juni 1925. Jac. P. Thijsse en Leen Bosch (rechts) met het gezin van hun oudste zoon Jo Thijsse en zijn echtgenote Wilhelmina Gerritsen. Links de ouders van Wilhelmina. Privécollectie.
In ieder van ons zit een buitenmens, en soms kan die wat dwingend zijn. Zo werden, vooral na de Tweede Wereldoorlog, vermagerde kinderen uit de grote geïndustrialiseerde steden niet geheel naar eigen wens naar buitengebieden gestuurd. Zij zouden weer kleur op de wangen krijgen van het spelen in het groen. De enorme heimwee, de vreselijke stijfselpap en hardvochtige ‘juffen’ maakten het buitenleven voor veel van deze bleekneusjes iets weerzinwekkends. Monica Soeting beschrijft het lot van deze kinderen.
‘Holland in England’. Nederlandse kinderen, zogenoemde bleekneusjes, en begeleiding in Coventry, 15 februari 1945. Anefo / Nationaal Archief.
Mocht het thema ‘Natuurlijk’ je aanspreken, dan is er goed nieuws: op 30 oktober is er weer een GenTalkShow, deze keer samen met de Centrale Bibliotheek in Den Haag en het Haags Gemeentearchief. Variërend op het thema, gaat deze talkshow over de menselijke natuur – nature of nurture. Ook zo’n klassiek thema waar je niet over uitgepraat raakt.