Crowdsourcingproject levert mooie verhalen op
11 mei 2025
11 mei 2025
Het crowdsourcingproject ‘Indische paspoortaanvragen’ is in volle gang. Het heeft als doel het Indisch Oud-Paspoortarchief beter te ontsluiten, zodat het straks voor iedereen beschikbaar is. De invoerders komen soms bijzondere verhalen tegen. Want wat heeft de Netflix-serie “Gadis Kretek” (“Cigarette girl”) te maken met een echtscheiding van een gelukkig paar dat naar Nederland vertrok?
Paspoortaanvraag van Helena van der Water, Indisch Oud-paspoortarchief, collectie CBG.
Op de paspoortaanvraag van ene Helena van der Water staat vermeld dat zij gescheiden is van Leonard Elnadus Christiaan Masengi op 31 oktober 1957. Als invoerder word je nieuwsgierig naar zo’n bijzondere naam. Een zoektocht op internet levert een NRC-artikel over het gezin op. De reden voor de scheiding was niet dat de liefde voorbij was, maar een hele praktische. Leo was Indonesiër, dus door het 'vrouw volgt man’-principe kreeg zijn Nederlandse vrouw ook de Indonesische nationaliteit en mocht het gezin niet naar Nederland emigreren.
Door te kiezen voor een echtscheiding kreeg Helena de Nederlandse nationaliteit terug en vertrok zij met de kinderen naar Nederland. Leo, die later bekend werd als Indorocker en onder andere bij de Tielman Brothers speelde, volgde later als verstekeling. Na hereniging in Nederland kon er na het oplossen van een aantal problemen weer getrouwd worden, waarbij Leo volgens de Nederlandse wet op grond van zijn huwelijk werd genaturaliseerd.
Zijn dochter vermoedt dat Leo in de periode dat hij alleen was achtergebleven het lied “Pergi Tanpa Pesan” schreef. De muziek werd gebruikt in de Indonesische Netflix-serie. Om de auteursrechtvergoeding netjes te regelen, ging Netflix op zoek naar nabestaanden van Leo Masengi en zo kwam het hele verhaal in de NRC. Het geld dat Netflix de nabestaanden betaalde is gedoneerd aan een weeshuis in Yogyakarta.
Op de paspoortaanvragen staat vaak meer informatie over de aanvrager zelf, een pasfoto, de partner, familieleden en kinderen. Met jouw hulp kunnen we al die gegevens toegankelijker maken voor iedereen die op zoek is naar zijn of haar (Indische) familiegeschiedenis. Het invoeren van de paspoortaanvragen gebeurt online vanuit huis, kan op elk gewenst tijdstip en in je eigen tempo. Een andere Indische bron die via crowdsourcing wordt ontsloten zijn de passagierslijsten van de Koninklijke Rotterdamsche Lloyd. Kijk voor beide projecten op hetvolk.org en doe mee!